IBAN Transferlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler.
Uzmanlar, IBAN ile para gönderirken “açıklama” kısmının doldurulmaması ve bilinmeyen hesaplara ödeme yapılmasının ciddi hukuki ve mali sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Son dönemde vatandaşların en sık kullandığı ödeme yöntemlerinden biri olan IBAN üzerinden para transferi, pratikliği kadar bazı riskleri de beraberinde getiriyor. Özellikle kredi kartı komisyonundan kaçınmak ya da fiş-fatura düzenlememek amacıyla IBAN ile tahsilat yapılması, hem tüketiciler hem de işletmeler açısından hukuki sorumluluk doğurabiliyor.
“Açıklama” Yazmamak Sorun Yaratabilir
Hukukçular, IBAN yoluyla yapılan transferlerde açıklama kısmının mutlaka doldurulması gerektiğini vurguluyor.
TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, para transferinin hukuki olarak bir sebebe dayalı işlem olduğunu belirterek, gönderim sırasında işlemin nedeninin açıkça yazılmasının ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkları önleyeceğini ifade etti.
Örneğin:
- “Araç tamir ücreti”
- “Kira bedeli”
- “X konutu kapora”
- “Özel ders ücreti”
gibi açıklamalar, hem vergi hem de hukuki denetimlerde önemli bir dayanak oluşturuyor.
Aksi halde açıklamasız gönderilen paralar, ileride farklı şekillerde yorumlanabiliyor ve ispat sorunu yaşanabiliyor.
Suç Geliri ve MASAK Riski
Uzmanlara göre en önemli risklerden biri de, para gönderilen IBAN’ın suç gelirleri kapsamında takibe alınmış bir hesap olması.
Bu durumda:
- Bankalar tarafından şüpheli işlem bildirimi yapılabiliyor.
- Süreç, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından incelenebiliyor.
- Hesaplara geçici bloke konulabiliyor.
- Adli soruşturma başlatılabiliyor.
Tek seferlik küçük tutarlı işlemler genellikle örgütsel yapı şüphesi oluşturmasa da, kaynağı belirsiz ve düzenli para transferleri ciddi incelemeye konu olabiliyor.
İşletmeye Ait IBAN Kullanılmalı
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak, mal veya hizmet alımında işletmeye kayıtlı IBAN’ın kullanılmasının büyük önem taşıdığını belirtti.
Vatandaşların:
- İşletme sahibinin şahsi hesabına değil,
- İşletme adına açılmış resmi banka hesabına
ödeme yapması gerekiyor.
Aksi halde hem kayıt dışılık riski doğuyor hem de ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda ispat zorluğu yaşanabiliyor.
Vergi Cezaları Kapıda Olabilir
Uzmanlar, yüksek tutarlı ve düzenli para transferlerinin ticari faaliyet olarak değerlendirilmesi halinde, kayıt dışı gelir sayılabileceği uyarısında bulunuyor.
Bu durumda:
- Cezalı vergi tarhiyatı yapılabiliyor.
- Özel usulsüzlük cezaları uygulanabiliyor.
- Hesaplara ve mal varlığına el konulabiliyor.
Özellikle IBAN ile ödeme talep eden ancak fatura veya fiş düzenlemeyen işletmeler için yaptırımlar ağırlaşmış durumda.
Vatandaşlar Ne Yapmalı?
Mağduriyet yaşamamak için uzmanların önerileri şöyle:
- IBAN transferlerinde mutlaka açıklama yazın.
- Bilmediğiniz ve teyit etmediğiniz hesaplara para göndermeyin.
- İşletme unvanı ile IBAN eşleşmesini kontrol edin.
- Ödeme karşılığında mutlaka fatura veya fiş talep edin.
- Şüpheli durumlarda Gelir İdaresi Başkanlığı’nın dijital kanalları üzerinden bildirim yapın.
Açıklamasız ve belgesiz yapılan transferlerin hem alıcı hem de gönderici açısından ileride ciddi mali külfetler doğurabileceği unutulmamalı.