Emlak Satışında Doğrulama Dönemi Başladı: 684 Bin TL Ceza Var!
Satılık konut ilanlarında yeni dönem başladı. EİDS ile yetkisiz ilanlara son verilirken, kurallara uymayanlara 684 bin TL’ye varan ceza uygulanacak.
Emlak sektöründe şeffaflığı artırmak ve sahte ilanların önüne geçmek amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), artık tüm satılık taşınmaz ilanları için zorunlu hale getirildi. Daha önce kiralık konut ve ticari gayrimenkuller için uygulanan sistem, 15 Şubat itibarıyla satılık konutları da kapsayacak şekilde ülke genelinde devreye alındı.
EİDS Nedir, Neden Getirildi?
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin temel amacı:
- Sahte ve yanıltıcı ilanları engellemek
- Spekülatif fiyat artışlarının önüne geçmek
- Yetkisiz “ayakçı” emlakçıları sistem dışı bırakmak
- Tüketiciyi korumak ve sektörü disipline etmek
Sistem, Tapu ve Kadastro verileri ile entegre çalışıyor. Her taşınmaza ait özel bir kimlik numarası bulunuyor. Bu sayede ilan fiyatı ile beyan edilen değer karşılaştırılabiliyor.
Sözleşme Artık Yeterli Değil
Yeni düzenleme ile birlikte sadece emlak ofisiyle sözleşme yapmak yeterli olmayacak.
Taşınmaz sahibi, e-Devlet üzerinden ilgili emlak işletmesine ilan yetkisi vermek zorunda olacak. Yetki verilmeden ilan girişi yapılamayacak.
Yetki Doğrulama Nasıl Yapılacak?
- Taşınmaz sahibi e-Devlet üzerinden EİDS yetki işlemlerine giriş yapacak.
- Satmak istediği gayrimenkulü sistemden seçecek.
- Çalışacağı emlak danışmanının yetki belge numarasını girecek.
- Yetki süresini (en az 3 ay) tanımlayacak.
- Sistem tarafından oluşturulan taşınmaz kimlik numarasını emlak danışmanına iletecek.
Emlak danışmanı bu numara ile ilan portalında ilanı yayınlayabilecek. Yetki yoksa ilan girişi mümkün olmayacak.
Yetki Süresi En Az 3 Ay
Verilen yetki süresi en az 3 ay olarak belirlendi. Yetki iptal edilebiliyor ancak iptal durumunda ilan hemen yayından kalkmıyor. Yeni ilan girişine veya ilan süresi sonunda yenilenmesine izin verilmiyor.
Ayrıca verilen bu yetki, sadece ilan yayınlama işlemi için geçerli. Bu yetki ile tapuda satış işlemi yapılması mümkün değil.
Bireysel İlanlarda Durum Ne?
Emlak ofisiyle çalışmayanlar için bireysel ilan verme hakkı devam ediyor. Ancak bu ilanlar yalnızca:
- Taşınmaz sahibi
- Eşi
- Birinci ve ikinci derece kan hısımları
tarafından verilebiliyor. Sistem, malik ve hısımlık kontrolünü otomatik olarak gerçekleştiriyor.
Düşük Değer Gösterenler Tespit Edilecek
Gayrimenkul satışlarında tapu harcını düşük ödemek amacıyla taşınmazın gerçek değerinden daha düşük gösterilmesi uzun süredir tartışma konusuydu.
Örneğin 10 milyon TL’lik bir satışta tapu harcı 400 bin TL olurken, 4 milyon TL gösterildiğinde 160 bin TL’ye düşüyor.
EİDS sayesinde ilan bedeli ile tapuda beyan edilen değer karşılaştırılabilecek. Gerçeğe aykırı beyanlar daha kolay tespit edilecek.
684 Bin TL’ye Varan Ceza
Sisteme aykırı hareket edenler için ciddi yaptırımlar söz konusu.
- Gerçeğe aykırı malik türü beyanı
- Yetkisiz ilan girişi
- Sahte hesaplar üzerinden ilan verme
gibi durumlarda yetki belgesi iptaline kadar varan yaptırımlar uygulanabilecek. Ayrıca 684 bin 214 TL’ye kadar idari para cezası kesilebilecek.
Uzmanlara göre sistem, hem tüketiciyi hem de mevzuata uygun çalışan emlak işletmelerini koruyacak. Yetkisiz emlakçılar büyük ölçüde sistem dışı kalacak.